INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Konstanty Damrot  

 
 
Biogram został opublikowany w 1938 r. w IV tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Damrot Konstanty (1841–1895), górnośląski kapłan, pisarz i poeta (pseud. Czesław Lubiński), ur. 14 IX w Lublińcu, był dziewiątym z 11 dzieci rolnika i kościelnego, Konstantego D-a, i żony jego Karoliny z Jüttnerów (troje rodzeństwa umarło w niemowlęctwie, najstarszy brat Ignacy jako abiturient). Stryj Franciszek D., wychowanek cysterskiego gimnazjum w Imielnicy, był od r. 1843 honorowym kanonikiem w Kielcach († 1867), wuj Juliusz Jüttner od r. 1847 katechetą przy seminarium nauczycielskim w Paradyżu (Wkp.) a w l. 1852–61 dyrektorem seminarium w Głogówku († 1906 w Lignicy). Bliskość Częstochowy od Lublińca i czasowe odwiedziny w Kielcach rozszerzyły wcześnie horyzont D-a poza kordon pruski. Gdy w r. 1847 szerzył się na Górnym Śląsku tyfus, umieszczono chłopca w Paradyżu w sierocińcu. Do gimnazjum uczęszczał D. przez 2 lata we Wrocławiu, potem w Opolu, gdzie w r. 1862 zdał chlubnie maturę. We Wrocławiu studiował filologię i teologię. W czasie powstania r. 1863 i manifestowania przez Piusa IX sympatii dla Polaków ugruntowało się narodowe uświadomienie D-a, które wypowiadał utworami poetyckimi. W r. 1864 brał D. udział w wojnie duńskiej. Wróciwszy do Wrocławia, stał się tam pierwszym polskim poetą akademickim i przekształcił pieśniami swymi dwujęzyczny (utrakwistyczny) związek akademików na Tow. Polskich Górnoślązaków. Pod pseudonimem Czesław Lubiński wydał w r. 1867, będąc jeszcze diakonem, u Ignacego Danielewskiego w Chełmnie tomik wierszy pt. Wianek z Górnego Śląska. Już wtedy zaczął chorować na płuca. Wyświęcony 27 VI 1867 na kapłana, przepracowawszy niespełna rok jako wikary w Opolu, został w r. 1868 nauczycielem przy nowym seminarium nauczycielskim w Pilchowicach. W r. 1870 przeniesiony w charakterze dyrektora seminarium do Kościerzyny na Pomorzu, pozostał tam aż do r. 1883. Potem wrócił na Górny Śląsk, był kierownikiem nowo założonego seminarium nauczycielskiego w Opolu, które w r. 1887 przeniesiono do Pruszkowa. W r. 1891 emerytowany, osiadł u bonifratrów w Pilchowicach, gdzie zmarł na suchoty 5 III 1895.

Spuścizna literacka: Wianek z Górnego Śląska, Chełmno 1867; Żywot Przebłogosławionej Dziewicy Bogarodzicy (3 wydania), Król. Huta 1870–1; Opis Ziemi św., Gdańsk 1873; Obrazki misyjne ze wszystkich krajów i wieków, P. 1873; Dzieje Starego i Nowego Testamentu dla szkół katolickich, Pelplin 1876; Prosty wykład dziejów Starego i Nowego Testamentu, Pelplin 1876; Katechetik oder Methodik des Religionsunterrichtes in der katholischen Volksschule, Gdańsk 1881 (3. wyd. 1891); Szkice z ziemi i historii Prus Królewskich, Gdańsk 1886 (skonfiskowane); Z niwy śląskiej, Bytom 1893 (jest to 2. wydanie Wianka z Górnego Śląska, pomnożone o wiersze późniejsze, pomiędzy którymi zasługuje na uwagę cykl wierszy morskich Baltica). Z papierów pośmiertnych wyszły: Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung, Bytom 1896 (wydał ks. Józef Gregor); Pobożne rozmyślania (pierwotnie zamierzany tytuł brzmiał Iskry Ignacjańskie), Bytom b. r.; Ostatnie wiersze, Bytom 1896.

Pod osłoną pseudonimu zdołał ostrożny D. wyjątkowo pogodzić sumienność pruskiego urzędnika z narodowymi obowiązkami polskiego patrioty i wieszcza, który siebie i innych krzepił wizją zmartwychwstania Polski i połączenia z nią Śląska. W ostatnich latach był tajnym doradcą przywódców polskiego ludu, dla którego wyczekiwał śląskiego O’Connela. Pogrzeb w Pilchowicach odbył się po niemiecku, mimo tłumów polskiego ludu; po polsku zmówiono zaledwie »Ojcze nasz«. Słabą sylwetę D-a dał Artur Gruszecki w powieści »Szarańcza« w postaci ks. Halbrota. Przypadające na okres plebiscytu 25-lecie zgonu D-a stało się podnietą dla Polaków. Grób D-a został po niemieckiej stronie nowej granicy. Zbiorowe wydanie poezji D-a wyszło w r. 1922 u Miarki w Mikołowie pt. Z niwy śląskiej, wydanie 3. zupełne, z przedmową Konstantego Prusa.

 

Akta personalne kurii wrocławskiej; Kudera, Ks. Konstanty Damrot (Czesław Lubiński), śląski wieszcz, Bytom 1920; Szramek, Ks. Konstanty Damroth, Opole 1920 (2 wydania); obie biografie podają podobiznę D-a.

Ks. Emil Szramek

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 

Józef Hofmann (Hofman)

1876-01-20 - 1957-02-16
pianista
 

Konstanty Laszczka

1865-09-03 - 1956-03-23
grafik
 

Wojciech Weiss

1875-05-04 - 1950-12-07
malarz
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 
 

Jan Szczepanik

1872-06-13 - 1926-04-18
nauczyciel
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.